Contreras

Bierman woont ergens diep in Oost-Vlaanderen, halfweg op de baan tussen Gent en Oudenaarde. Daar bij de brug over de scheldbocht van Gavere –nota bene de enige plaats in Vlaanderen waar de Duitsers een nederlaag(je) leden tijdens de Blitzkrieg – ligt het dorp van Gavere. Wie over de scheldebrug rijdt en dan de berg omhoog klimt, komt op de rechterkant het militaire domein tegen waar ieder jaar de manche van de Superprestige (veldrijden) doorgaat. Bierman placht op een onbewaakte zondag wel eens naar de cross af te zakken om dan een vijftigtal zwoegende koereurs aan een waanzinnig tempo meer dan een uur lang kniediep door het slijk te zien baggeren. Bovendien komt als de laatste voorbij is, de eerste er weeral aangevlogen, wat toch een duidelijke meerwaarde geeft. Voorwaar een sfeervol en kleurrijk kijkstuk voor een kille novemberdag. De volgende editie staat geprogrammeerd voor op zondag 18 november (www.cyclocrossgavere.be).

Wie na het militaire domein nog tweehonderd meter verder zou gaan, passeert op het hoogste punt aan de voordeur van de lokale brouwerij Contreras. Na een koude herfstnamiddag met de geur van gevallen bladeren, braadworst en kettingvet in de neusgaten, kan bierman zich geen mooier einde van zijn zondag indenken dan in een cafeetje op de grote markt van Gavere een Donker Valeirke te bestellen. Die eerste volmondige slok donker bier doet deugd. En nog mooier is natuurlijk het feit dat het achter de hoek werd gebrouwen en vernoemd naar de massief gebeeldhouwde ridder Valeir die met zijn strenge blik het dorpsplein beheerst (en ook het café kan binnenkijken). Ridder Valeir was bovendien één van de helden van de Slag bij Gavere in 1453 waar de Gentenaars slaag kregen van de Fransen in de Gaverse scheldepolders op nog geen vijfhonderd meter van waar mijn café nu staat. Helden, bier en koude novemberlucht; Voorwaar, het leven kan mooi zijn (www.gavere.be).

De naam van brouwerij Contreras zou teruggaan op oude Spaanse roots. Het is een microbrouwerij gelegen op de flanken van de Scheldevalei en heeft nog enkele andere mooie biertjes in de aanbieding: het niet onverdienstelijke streekbier Valeir Blond, de Contrapils, het Tonneke (een amberbier – genre Palm – dat wereldberoemd is in Groot Gavere), een onbekend kerstbier en een lekker Marsbier met zure afdronk. Waar traditionele Marsbieren lichte brouwsels zijn van gerecycleerde mout, is de versie van Contreras een veel stevigere interpretatie van dit biertype kwa smaak en alcoholpercentage (www.contreras.be).

Multinationele brouwers weten heel goed dat het aura van kwaliteit dat momenteel rond onze Vlaamse bieren hangt, voor een groot stuk te danken is aan het artisanale en authentieke brouwen van kleine bierliefhebbers overal te lande. Dat is een van de weinige redenen waarom ze nog niet alles hebben opgekocht en gesloten, zoals dat in onze bierarme buurlanden wel gebeurde. Brouwerij Contreras levert kwaliteit, lekkere bieren en vergroot de biermarkt. Dat ze nog lang mogen brouwen aan mijn achterdeur.

Uw bierman

Bierboeken

Bierman, zo vragen de studenten mij soms, zeg ons waar haal jij je wijsheid vandaan? Bierman placht bij het stellen van deze vraag een weinig mysterieus te glimlachen en bij gelegenheid zelfs zijn meditatie en degustatie te onderbreken om de duistere poelen der onwetendheid te verlichten met hoogenergetische spaarlampen. Bierman heeft een boekenkast met daarin alle wijsheid over bier op snel verouderend papier. Studenten die graag zelf willen worden als bierman kunnen dan ook eenvoudig – tussen de cursussen door - zelf aan het lezen slaan. Met de eindejaarsperiode in zicht is een degelijk bierboek zeker geen slecht object om op je verlanglijstje te zetten.

Wie even naar www.bierliteratuur.info surft kan zien dat er jaarlijks een dozijn degelijke bierboeken op de Nederlandstalige markt verschijnen en laat ons zeggen nog eens een dozijn in het buitenland (www.beerbook.com). Bierman geeft graag een overzicht van de meest interessante titels:

1) Michael Jackson: Grote Belgische Bieren
Het eerste enige bierboek die naam waardig. Dit boek is al twintig jaar op de markt in verschillende uitgaven en talen en heeft de reputatie van Belgische bieren in het buitenland gevestigd. Helaas abrupt tot een einde gekomen met de dood van de auteur in Augustus dit jaar.
2) Jef Van den Steen: Trappist, het bier en de monniken // Geuze en Kriek, de Champagne der bieren // Abdijbieren, Geestelijk Erfgoed.
In zekere zin neemt Jef Van den Steen de fakkel over van Michael Jackson met drie degelijke publicaties over Trappist, Geuze en Abdijbieren. Als volledige overzichtswerken met informatie van binnenuit en schitterend vormgegeven, zijn deze boeken een echte aanrader. Ronduit indrukwekkend is ook Tim Web: Biergids voor België, Nederland en Luxemburg.
3) Peter van der Arend: Nederlandse Bierbrouwerijen
Nederland (her)ontdekt langzaam dat er meer aan bier is dan platte pils. Dit naslagwerk geeft alvast het meest volledige beeld van het brouwerijwezen in Nederland, helaas niet gespaard van enig Nederlands chauvinisme.
4) Hilde Deweer: All Belgian beers, Alle Belgische bieren, Les Bières Belges. Een recent met veel trammelant aangekondigd bierboek dat in drie talen alle bieren bij elkaar zet. In die zin uniek en verdienstelijk, zeker na het wegvallen van de catalogus van de objectieve bierproevers nu alweer een decennium geleden. Langs de andere kant ontbreekt ook hier weer een oordeel over het bier en werden de meeste bieren na inschenken en fotograferen gewoon weggegooid. Voor bierman lijkt dit eerder op bieropportunisme en commercieel surfen op de internationale interesse voor onze bieren, dan op een degelijke uitgave van liefhebbers. Auteurs verdienen respect als ze ook bereid zijn een mening te geven over het bier dat ze in het glas vinden. Zeker in het buitenland zijn er veel meer kritische geluiden te horen over bier: Bob Klein: The Beer Lover's Rating Guide en Michael Rudolf: 2000 Biere. Der endgültige Atlas für die ganze Bierwelt zijn in deze zin veel verdienstelijker.
5) Garrett Oliver: The Brewmasters Table (www.garrettoliver.com)
Een van de meest degelijke en spraakmakende werken over de combinatie van goed bier en goed eten. Een Vlaamse tegenhanger is Hedwig Van Hove: Bier aan tafel en Bier en Brood. Echte bierkookboeken zijn De bierkeuken van het Hommelhof (met o.m. chocomousse met trappist), Duvel à la Carte, en Topchefs en Westmalle.

6) Voor wat betreft getuigenissen van onze Belgische brouwers zijn Pierre Celis: Brouwers verkopen plezier (de uitvinder van Hoegaerden) en Luc van Honsebrouck: Vijftig jaar brouwer (Kasteelbier) vermeldenswaard.

Voila, materiaal genoeg om onder kerstboom te leggen of om cadeau te doen aan mama, pappa of vriendin (geheel zonder eigenbelang).

Uw bierman,

De bierkelder

Kerstbier: Doe nu je inkopen

Bierman heeft een kelder. Meer bepaald een kruipkelder onder zijn huis. Achteraan rechts in die betrekkelijk grote kelder staat een wijnrek. En in dat wijnrek liggen twee flessen wijn, 12 flessen Gueuze van Oud Beersel van voor de overname door Drie fontijnen en nog een stuk of twintig 75cl flessen bier. Het zijn stuk voor stuk pareltjes met hergisting op de fles die het stof der jaren aan het verzamelen zijn. Het is een soort schat, waar bierman liever naar kijkt dan van drinkt (om zoals l’avare van Molière elke avond zijn flessen te tellen). Bovendien staat de zetel in de living net boven dat plaatsje in de kelder zodat bierman elke avond dicht tegen zijn twee grote liefdes kan zitten (voor alle duidelijkheid: zijn vrouw en zijn bier, de computer staat helaas te ver weg).

Net als een goede wijnkelder is een bierkelder zeker geen dom idee. Bier bewaart het best in een donkere en koele ruimte. Pierre Celis, de uitvinder van Hoegaerden, laat zelfs zijn grottenbier rijpen in de Limburgse mergelgrotten. Maar net zoals goedkope landwijn beter meteen wordt gedronken, is het ook best op gepasteuriseerd bier en de meeste fruitbieren niet te laten staan. De knisperige bitterheid van de hop verdwijnt dan vrij snel en omdat deze bieren verder geen oude smaken ontwikkelen heeft bewaren weinig zin. Helaas vermelden brouwers niet altijd op het etiket of de bacteriën in het bier dood gemaakt zijn. In het algemeen gaat bierman ervan uit dat grote multinationals hun snel verkopende producten steriel bij de consument brengen.

Bieren die wel hergisten op de fles zullen bij een lang verblijf in de kelder ook heel wat verlies lijden. Vaak worden ze troebeler en vlakker van smaak. Maar tegelijk zal de trage gisting in de fles zorgen voor oudere complexe likeursmaken die bij degustatie erg interessant kunnen zijn. Bovendien stijgt ook het alcoholpercentage.

Een bier dat gebotteld wordt krijgt volgens de Europese richtlijn een vervaldatum van drie jaar mee (behalve oude Gueuze dan, die gaan 20 jaar mee). Aan de hand van de vervaldatum valt dus makkelijk te achterhalen wanneer het bier gemaakt is. De meeste bieren zijn op hun best zes maanden na botteling en net iets minder als ze meteen van het fabriek in het glas komen. Een bier dat hergist in de fles is verder zowat onbeperkt houdbaar, alleen zorgen externe omstandigheden en slecht afgesloten flessen vaak voor enkele wat minder gelukkige evoluties.

Enfin, genoeg gezaagd. Er rest bierman niets anders dan zijn trouwe lezers en liefhebbers van het betere bier nog twee tips te geven:
1) ga naar de winkel en koop een sixpack Haloweenbier, huur een horrorfilm en kruip dicht tegen u lief (zonder te laten merken dat je schrik hebt natuurlijk). Als het te spannend wordt kan je altijd even een frisse slok sfeervol bier nemen. De meeste Haloweenbiertjes zijn overigens stevige, goed gekruide en originele brouwsels. Voor een gezellige avond tussendoor zeker een meerwaarde.
2) Wie deze kerst graag van een mooi kerstbier op dronk wil genieten kan beter nu even naar de winkel gaan en wat speciale (kerst)bieren aan de kant zetten (of toch van zodra ze in het rek verschijnen). Als het brouwsels zijn van vorig jaar dan is dat mooi meegenomen. In het andere geval heb je nog even tijd om ze wat te laten rijpen.
3) Een bier op leeftijd nooit schudden voor gebruik maar met uiterste zachtheid behandelen.

Uw Bierman