Tournée Générale - seizoen 1 (Revisited)

De afgelopen weken hebben de studenten weer hun semesterexamens afgewerkt en dat gaf bierman meteen de tijd om even alle afleveringen van Tournée Générale door te kijken. Eerder schreef bierman zijn verwachtingen over de exploten van Jean Blaute en zijn Engelse sidekick neer en deze werden voor een groot stuk ook bevestigd. Maar al bij al hadden ze bij Tournée Général toch ook een paar mooie verassingen in petto.

Dat de brouwerijen de eigenlijke hoofdpersonages zouden vormen van dit programma was voor bierman op voorhand al meer dan duidelijk en vooral het brouwschip van Slagmuylder – dat bierman helaas nog nooit in levende lijve heeft bezocht - was erg mooi. Jean Blaute daarentegen, hoe graag bierman hem ook kan smaken, stak tegenover zoveel organisch gegroeide architecturale eerlijkheid eigenlijk maar schril af. Zijn wat onscherpe blik en licht gepijnigde uitdrukking vertelden bierman dat hij wel doorhad dat het eigenlijk allemaal maar om te lachen was, maar dat niemand de moeite had genomen om hem de grap te vertellen. Naarmate de afleveringen vorderden groeide bij bierman dan ook het verlangen om hem uit zijn lijden te verlossen.
Ook de brouwers die voor de camera optraden, werden door makers van Tournée Générale eigenlijk niet helemaal op hun gemak gesteld. De meesten wisten zich dan ook amper een houding te geven en probeerden, in plaats van eerlijk te vertellen over hun bier, om vooral geen fouten te maken bijvoorbeeld door hun handen in hun zakken te steken of zo. Overigens viel er ook een antropologisch interessant verschil te bespeuren tussen de wat gladdere en gesteriliseerde managers van de grote multinationale brouwerijen die terugvielen op hun cursus communicatie en de meer onafhankelijke brouwers die vooral teruggrepen naar hun reflexen van voorzitter van de lokale voetbalclub, dorpsburgemeester of geadelde patroon van het proletariaat. Alleen de kleine brouwers liepen zichtbaar warm voor hun bier, tot nader order nog steeds de grondstof waar het allemaal om draait.
Surrealistisch dieptepunt vormde het moment waarop de brouwer van Struysse vol trots zijn Black Albert bovenhaalt, een mooie en zwart glanzende Russian Imperial Stout, en vervolgens straal genegeerd werd door de presenatoren. Het is een harde wereld.

Hoogtepunten van het eerste seizoen van Tournée Générale waren er ook, waarbij bierman vooral met genoegen terugdenkt aan de sterke items rond de Struisse brouwers, Cantillon, de stoombrouwerij in Pipaix en natuurlijk het eerlijke Slagmuylder. Redelijk onvergetelijk en van een vreemde schoonheid was bovendien het magisch realistische moment waarbij biermonument op leeftijd Pierre Celis, bij een aanrollend onweer boven de vers gemaaide tarwevelden van Hoegaarden, zachtjes kwam aangeschuifeld en van drie prettig gestoorde piepjonge bierterroristen (in de beste zin van het woord) op gevaar van eigen leven een pas gekookt brouwsel te drinken kreeg dat later ongetwijfeld wel op één of andere manier zou kunnen uitgroeien tot een echt witbier. Zoveel contrasten in één beeld krijgen is een grote genade.
Op het einde van elke aflevering volgde er ook telkens een mooie finale heildronk ergens te velde waarvan bierman ook oprecht kon meegenieten. Dat waren bij uitstek de momenten waarop het bier echt ten volle tot zijn recht kon komen.

Wat blijft er over na twee jaar Tournée Générale?
Enerzijds denkt bierman dat een lichtgewicht programma toch niet echt een geschikt vehikel is om onze zware brouwmonumenten op het scherm tot leven te laten komen. Een documentaire was nu ook niet echt nodig, maar het kan toch niet zo moeilijk zijn om wat tijd te nemen om iemand voor de camera op zijn gemak te stellen, om wat dingen mooi in beeld te brengen, om het verhaal zichzelf te laten vertellen en om vooral zelf niet teveel in de weg te gaan staan.
Aan de andere kant kan het bier zelf natuurlijk wel of niet authentiek zijn, maar berust de authenticiteit die bierman samen met heel wat bierliefhebbers zoekt of verwacht bij onze brouwers en brouwerijen voor een groot stuk op valse romantiek met hier en daar een hartverwarmende uitzondering de we misschien te weinig koesteren. Wat schoon en waar is zit in onszelf en in het glas. Moest bierman het kunnen, hij zou er voorwaar een Latijnse spreuk van maken.

Nog twee kleine dingen moeten Bierman verder over Tournée Générale van het hart. Maar dat zal voor volgende week zijn. Korte afleveringen zijn in de mode.

Optimo Bruno

Toen bierman vorige week de Optimo Bruno van Grimbergen dronk, had hij zich eigenlijk verwacht aan een stevige versie van de klassieke dubbel. Tot zijn schande moest hij echter ervaren dat dit niet helemaal strookte met de realiteit in het glas. Er valt in ons land nu eenmaal zoveel bier te drinken dat het er met de Optimo Bruno de afgelopen jaren gewoon niet van was gekomen. Dat gebeurde niet uit naijver of nijd of uit één van de andere hoofdzonden, maar gewoon omdat bierman een lijstje met andere prioriteiten had afgewerkt met – toegegeven - in het achterhoofd een langzaam groeiend gevoel iets vergeten te hebben. Even denken: vuilbakken buitenzetten – check, kat eten geven – check, Optimo Bruno drinken – ch… AH!.

Om zijn fout meteen maar in stijl goed te maken, besloot bierman zich bij de betere doe-het-zelfzaak een houtvuur voor buiten aan te schaffen en ’s avonds meteen de functionaliteit hiervan uit te putten. En zo dronk bierman zijn eerste slok Optimo Bruno laat op de avond, bij de hitte van een roodgloeiend vuur en met de geur van brandend dennenhout in de neus, terwijl de sneeuw in dikke vlokken rondom hem neerviel.
U begrijpt natuurlijk, beste bierliefhebber, dat op dit mooie – zij het wat geënsceneerde – moment van genade het feit dat deze Grimbergen niet helemaal aan de verwachtingen voldeed een toch wel redelijk ingrijpende gebeurtenis was in het doorgaans rimpelloze leven van Bierman. In plaats de verwachte klassieke kruidige zwarte dubbel bleek er eigenlijk een fris en licht bier in het glas te zitten dat eerder neutraal en traag op gang kwam. De naam Optimo Bruno is volgens bierman dan ook een goede omschrijving van deze Grimbergen: bruin maar niet te donker met een smaak die het midden houdt tussen dubbel en amber.
Bierman wil niet gezegd hebben dat hij teleurgesteld was, maar hij besefte wel plots met enige ontnuchterende nadruk dat hij alleen in de kou in zijn tuin stond terwijl rondom hem een sneeuwstorm huishield die Vlaanderen platlegde en hij voelde zich toch een beetje … ja … stom.

Maar de Optimo Bruno is een vechtertje en het bier herstelde zich wonderbaarlijk. Het eerste teken hiervan was het feit dat de schuimkraag ook na een paar slokken niet wilde niet wijken, voorwaar een zeldzaamheid in bierland. Daarna leek het wel of het bier steeds sterker terugsloeg met een voortreffelijke afdronk en een lang aangehouden toets van alcohol die meer en meer biermans lichaam van binnen uit verwarmde. Dat er zoveel uit zo een onschuldig bier kon komen was op zijn zachtst gezegd opmerkelijk toe noemen. En zo week de eenzaamheid en verrees in de gloed van biermans schamele houtvuurtje de Fenix die zo kenmerkend is voor de abdij van Grimbergen.

Op de site van Grimbergen, die redelijk indrukwekkend mag genoemd worden, ziet bierman Jan Decleir wat onwennig door het beeld schuifelen. Het heeft wel iets. Belangrijker is evenwel dat bierman hier te weten komt dat de Optimo Bruno oorspronkelijk bedoeld was als Paasbier. Als Paasbier is het bier misschien te donker en te straf, als Kerstbier vallen kleur en body op het eerste zicht wat licht uit. Maar ergens daar tussenin, daar is de Optimo Bruno zijn eigen speciale zelf: Helder optimaal bruin bier met sneeuwvlokkenschuim en hartverwarmende alcohol. Bierman heeft die nacht overigens héél goed geslapen, veilig onder de warme wol terwijl buiten de sneeuw het land toedekte en Sinterklaas over de daken liep. Benden bij de schouw stond de Optimo Bruno klaar voor de Heilige man.

Tournée Générale - seizoen 1

Omdat de vorige week bij bierman zowat in het teken stond van Tournée Générale, kon bierman niet anders dan hier een paar woorden over schrijven. Goed wetende dat de bierminnende goegemeente – tot nader order nog steeds een zeer gewaardeerd maar verder ook weinig in rekening gebracht klankbord – zich natuurlijk spontaan in foetushouding legt bij het horen van zoveel verouderde praat over een programma van lang geleden. Bierman moet inderdaad toegeven dat het kwaliteitsvolle Canvas programma waarin Jean Blaute en nog iemand uit Engeland onze biercultuur gaan ontdekken al twee jaar geleden werd uitgezonden. Maar op dat moment was bierman al een paar jaar gestopt met emotioneel investeren in zijn kijkbuis en was zijn televisie kort voordien dan ook gestorven van ellende en jarenlange verwaarlozing. Dat was dus voorwaar niet het beste moment om een kwaliteitsvolle bierreeks uit te zenden op onze cultuurzender en die heeft daarover ook vanzelfsprekend een uitgebreide klachtenbrief mogen ontvangen.
Deze week kreeg bierman evenwel de dubbelDVD van deze reeks toegestopt van een barmhartige bierliefhebber en is de tijd gekomen om terug bij de tijd te komen. Nu is het wel zo dat bierman voorlopig nog altijd geen enkele aflevering heeft bekeken van Tournée Génerale, maar dat hij wel de meeste brouwerijen in dit programma – toch wel de belangrijkste hoofdpersonages als Jean Blaute niet in beeld is – al met zijn eigen ogen van binnen en van buiten heeft mogen aanschouwen. Daar zijn inderdaad enkele erg mooie fabriekjes bij zijn. Industriële archeologie kan bij wijlen bloedmooi zijn, zeker als er daarna nog iets te drinken valt. Vreemd overigens dat Canvas zo lang wacht om het leven van Bierman te verfilmen, maar Tournée Générale lijkt alvast een zeer lovenswaardige aanzet in de goede richting.

Toevallig slingerden er vorige week trouwens, door een vrij opmerkelijke opstoot van temporele coïncidentie, ook twee flessen Tournée Générale ergens rond in Bierman’s bureau. U weet wel: het bier van het programma. Bierman heeft deze flessen in goed gezelschap soldaat gemaakt en ze waren goed zoals Belgisch bier goed kan zijn, maar verder eigenlijk weinig opmerkelijk.

Voila, geest gevoed en dorst gelest in één korte tekst. Ooit gaat u me nog dankbaar zijn… maar tot die tijd blijft bierman ter beschikking tot nut en vermaak van iedereen. Nu Canvas nog meekrijgen.

ps: biermans mening over Tournée Générale kan u lezen bij de berichten van februari 2011